|
Getting your Trinity Audio player ready...
|
Yaşar Durmaz -KOCAELİ
Türkiye’de kira sözleşmeleriyle ilgili en çok merak edilen konuların başında, sözleşme süresi dolmadan evini veya iş yerini boşaltan kiracının kalan kira bedellerini ödeyip ödemeyeceği geliyor.
Özellikle kira bedellerinin yüksek olduğu bugünlerde bu soru, milyonlarca kiracı ve ev sahibini yakından ilgilendiriyor.
Halk arasında ise “Sözleşme bitmeden çıktıysan kalan bütün kiraları ödersin” veya “15 gün önceden haber verdin mi istediğin zaman çıkabilirsin” şeklinde farklı görüşler dile getiriliyor.
Peki hangisi doğru?
Aslında bu konuda iki tarafın da bildiği bazı şeyler eksik veya yanlış.
KALAN BÜTÜN KİRALAR OTOMATİK OLARAK ÖDENMİYOR
Örneğin bir kiracı bir yıllık sözleşme yaptı ve altıncı ayda evden çıktı. Bu durumda “Kalan altı ayın kirasını da ödeyeceksin.” denilmesi otomatik olarak doğru değil.
Kiracının sorumluluğu, taşınmazın benzer şartlarla yeniden kiraya verilebileceği makul süre üzerinden değerlendiriliyor.
Yani asıl soru şu: Ev veya iş yeri, aynı veya benzer şartlarda ne kadar sürede yeniden kiraya verilebilir?
Bu süre her taşınmaz için aynı olmayabilir. Bir ev kısa sürede kiralanabilirken, başka bir taşınmaz için daha uzun süre gerekebilir.
“15 GÜN ÖNCE HABER VERDİM” YETERLİ Mİ?
En çok karıştırılan konulardan biri de 15 günlük bildirim süresi.
Bazı kiracılar, “Ev sahibine 15 gün önceden haber verdim, istediğim zaman çıkabilirim.” diye düşünüyor. Ancak bu doğru değil.
15 günlük bildirim, belirli süreli kira sözleşmesinin normal süresinin sonunda yenilenmesini istemeyen kiracı açısından önem taşıyor.
Örneğin sözleşme 1 Ocak-31 Aralık arasındaysa ve kiracı 31 Aralık’ta çıkacaksa, sözleşmenin uzamasını istemediğini en az 15 gün önceden bildirebilir.
Ancak aynı kiracı 30 Haziran’da çıkmak isterse, “15 gün önce haber verdim.” diyerek erken tahliyeden doğan sorumluluğundan otomatik olarak kurtulamaz.
ANAHTAR TESLİMİ ÖNEMLİ
Erken tahliyede sadece evin boşaltılması değil, anahtarın teslim edilmesi de önem taşıyor.
Kiracının anahtarı ne zaman ve kime teslim ettiği ileride çıkabilecek anlaşmazlıklarda belirleyici olabilir. Bu nedenle anahtar tesliminin mümkün olduğunca yazılı ve ispatlanabilir şekilde yapılması önemli.
EV SAHİBİNİN DE SORUMLULUĞU VAR
Konu sadece kiracının sorumluluğundan ibaret değil.
Kiracı taşınmazı erken boşalttığında ev sahibinin de taşınmazı yeniden kiraya vermek için makul çaba göstermesi gerekiyor.
“Nasıl olsa eski kiracı ödeyecek.” diyerek taşınmazı aylarca boş bırakmak doğru değil. Ev sahibinin yeni kiracı araması ve taşınmazı yeniden kiraya vermek için gerekli girişimlerde bulunması gerekiyor.
Kiracı da ev sahibinin kabul etmesinin beklenebileceği, ödeme gücü bulunan ve kira ilişkisini devralmaya hazır uygun bir yeni kiracı bulursa sorumluluğu daha erken sona erebilir.
“ÜÇ AY KESİN” DİYE BİR KURAL YOK
Kamuoyunda “Erken çıkan kiracı üç ay kira öder.” şeklinde bir anlayış da bulunuyor.
Yargıtay kararlarında üç aylık süre bazı olaylarda önemli bir ölçü olarak karşımıza çıksa da bu, her taşınmaz için kesin olarak üç aylık kira ödeneceği anlamına gelmiyor.
Taşınmazın bulunduğu yer, özellikleri, kira bedeli ve yeniden kiraya verilme şartları gibi unsurlar dikkate alınıyor.
SONUÇ OLARAK
“Erken çıktıysan sözleşmede kalan bütün kiraları ödersin.” demek de doğru değil.
“15 gün önce haber verdim, istediğim zaman çıkarım ve hiçbir sorumluluğum kalmaz.” demek de doğru değil.
Her olay kendi şartlarına göre değerlendiriliyor. Taşınmazın ne zaman boşaltıldığı, anahtarın ne zaman teslim edildiği, yeniden kiraya verilmesinin ne kadar süreceği ve uygun yeni bir kiracının bulunup bulunmadığı önem taşıyor.
Kısacası kira sözleşmesi bitmeden taşınmazı boşaltmak, kalan bütün kiraları otomatik olarak ödeme anlamına gelmediği gibi, anahtarı teslim etmek de her durumda tüm sorumluluğu ortadan kaldırmıyor.
