İnsanlar, Sözler ve Aldatan Aynalar
Yazan: Nurhayat Volkan/ Almanya
Sosyal medyada gezinirken aynı insanın on yıl önce söyledikleriyle bugün söyledikleri arasındaki uçuruma bakınca insanın içi daralıyor.
Tutarsızlık sadece bir söylem çatışması değil; güvenin, vicdanın ve ortak gerçeklik duygusunun erozyonudur. Eskiden insanlar birbirlerine söz verir, sözün arkasında dururdu. Bugün söz veriliyor; yarın söylenen unutuluyor veya tersine döndürülüyor. Neden?
Birincisi, paranın suladığı bir dünyada doğruluk—birçokları için—işlevsel bir lüks haline geldi. Para güçtür; güç seçimleri değiştirir, öncelikleri yeniden yazar. Hakikat, çıkarın gölgesinde soluklanır. İkinci olarak, hızlı mesajlaşma ve performans kültürü “iki yüzlülüğü” kolaylaştırdı: Anlık etki, uzun vadeli sorumluluğun yerini aldı. Üslup kazandırdı, sabır çaldı. Üçüncüsü, toplumsal ödül sistemi yozlaştı; popülerlik, etki veya kâr için gerçekle oynamak çoğu zaman cezalandırılmıyor — hatta ödüllendiriliyor.
Adalet konuşmaları yapılıyor ama ardından vicdan sessizleşiyor. Mahkeme salonlarında veya sosyal medyada adalet talep edilirken gerçek adaletin temelinde olan hesap verme, tevazu ve sorumluluk çoğunlukla yok sayılıyor. Göz önünde yapılan haksızlıklar açık kaynaklarda duruyor; yine de inkar kolaylaşıyor çünkü inkar, kendi çıkarını koruyanların en kullanışlı kalkanı oldu. Bu, sadece siyaset veya hukuk meselesi değil. Toplumsal bir erozyon: vicdanın azalması.
İnsanlar neden birbirini “saf” yerine koyuyor? Çünkü kompleks modern ilişkilerde bilgi kirliliği, manipülasyon ve duygusal yorgunluk var. Birçoğu neyi tercih ettiğini net bilmiyor; doğruluğun peşinden gitmek yerine kolay olanı seçiyor. Aynı zamanda, kolektif hafızanın zayıflığı da etkili: geçmişin belgelerine bakmayı, zamanı ve çabayı gerektiren sorgulamayı kimse sevmiyor. An be an üretilen hikâyeler, doğrulama zahmetinden daha cazip.
Tarih tekerrür eder gibi görünür:
Karun’un hazineleri, Sultan Süleyman’ın saltanatı…
Zenginliğin, iktidarın gelip geçici olduğu hikâyelerle dolu.
Fakat bu hikâyeler sadece trajedi anlatmaz; aynı zamanda uyarır. Kimse kalmaz — ne mal, ne mülk, ne de gösterişli unvan. En büyük güç, dediğin gibi, Allah’tır. Bu dünya bir emanet; emeğimiz, servetimiz ve gücümüz sınanmak üzere verildi. Emanet bilinci taşıyan insan, kazancını, davranışını ve sorumluluğunu sorgular.
Sorgulanacak şeyler:
Bir söz verildiğinde, onu bozan veya unutturan içsel mekanizmalar nelerdir? Hangi korkular, hangi hesaplar bunu tetikliyor?
Toplumumuzda adalet talep edenler neden kendi vicdan hesaplarını sık sık erteleyebiliyorlar?
Bir insan olarak “ben” ile “göz önündeki ben” arasındaki farkı nasıl kapatabiliriz?
Zenginlik ve güç elimizdeyken bunu emanete dönüştürecek hangi pratik adımlar atılabilir?
Şimdi:
Sessizlikte düşün. Bir hafta boyunca, gördüğün her çelişki karşısında önce “neden?” sorusunu sor; sonra da küçük bir eylem yap: bir paylaşımı doğrula, bir sözü hatırlat, bir vicdanlı adım at. Çünkü değişim büyük manifestolardan değil, tek tek insanların hesap verici küçük adımlarından doğar.
Acı ama gerçek:
Tarih boyunca uğruna öldürülen idealler vardı; bugün ise ideallerin yerini çıkarlar aldı. Vicdanı canlı tutan, gerçeği arayan ve emaneti bilen insanlardır; onlar yoksa, tarih yeniden aynı sınavı bize verir. Bugünü okumak istiyorsan, önce kendi içindeki o sınavı kazan.
https://www.internationalhayathaber.com/son-dakika-topluma-atilan-tokat/
